Partnerblogs

Lag het maar aan die ict-kneus bij de overheid, dan was het makkelijk op te lossen!

Zeker, ict-projecten bij de overheid lopen met een zekere (en voor velen te hoge) regelmaat uit de hand. Als er één organisatie in Nederland is, die dat vaak heeft moeten aanschouwen, is dat wel Het Expertise Centrum (HEC). HEC is namelijk door de overheid opgericht, nadat een overheidscommissie het probleem van de moeizame informatisering en vaak mislukkende projecten bij de overheid onderzocht. De eerste directeur van HEC, Peter Tas, beschreef dat bij zijn afscheid in 1998 in een boek met de veelzeggende titel “Het taaie ongerief”.

Decentralisatie: simpele oplossingen bestaan niet

De taken die vanuit het Rijk op de gemeenten afkomen zijn enorm. Vooral in de uitvoering knelt het, daarom is een optimale informatievoorziening essentieel. Drie stappen om dat aan te pakken

De rijksoverheid is al lang bezig om taken over te brengen naar gemeenten. Het gaat daarbij vooral om arbeidsintensieve activiteiten die veel interactie met de burger vergen. Tegelijkertijd moeten gemeenten de komende jaren fors bezuinigen en hebben ze te maken met vergrijzing van het personeelsbestand. Dat zal voor knelpunten bij de uitvoer zorgen. Meer taken, minder geld De 418 Nederlandse gemeenten hebben er de afgelopen jaren veel taken bij gekregen en het eind is nog niet in zicht. Vooral op het gebied van sociale zekerheid is en wordt het takenpakket drastisch uitgebreid.

Ambtenaar 2.0 en GEMMA lopen elkaar net mis

In 2009 is de GEMMA procesarchitectuur geïntroduceerd. De architectuur helpt ICT zo goed mogelijk af te stemmen op de doelen van de organisatie. Bij veel gemeenten was dat ‘het verbeteren van dienstverlening over meerdere kanalen’. Zaakgericht werken speelt hierbij een belangrijke rol.

Rond dezelfde periode is door Davied van Berlo het boek ‘Ambtenaar 2.0’ geïntroduceerd. Het boek maakt duidelijk wat de gevolgen zijn van Web 2.0 voor de overheid: voor de relatie tussen overheid en burgers, voor de interne organisatie van de overheid en voor de manier van werken van de ambtenaar. Helaas blijkt dat in de nieuwe uitgave van de GEMMA procesarchitectuur onvoldoende rekening is gehouden met deze ontwikkeling.

Regeerakkoord geen kattenpis voor lokale overheid

Het regeerakkoord Rutte 1 is richtinggevend voor het beleid dat het kabinet in de komende jaren wil voeren. Het haalt echter niet het niveau, en dus ook niet de duidelijkheid, van een strategisch plan zoals dat in het bedrijfsleven gebruikelijk is voor een planperiode van vier jaar. Wat moet je daarmee als lokale overheid?

Strategische planning

MijnOverheid als koppelpunt 'Zaken'

In de visie van de VNG ‘Dienstverlening draait om mensen' staat mensgerichte dienstverlening voorop. Hierin wordt een beeld geschetst van de dienstverlening van de overheid in 2020, waarbij de persoonlijke benadering voorop staat: je daadwerkelijk verplaatsen in de leefwereld van inwoners en behoeften invullen vanuit dat perspectief. Zo propageert de VNG dat de overheid in 2020 overal en altijd aanwezig is, zowel in fysieke vorm als virtueel.

Ook in het conceptregeerakkoord ‘Vrijheid en verantwoordelijkheid‘ wordt een overheid aangehaald die zo dicht mogelijk bij de mensen is georganiseerd. Een ‘bondgenoot van de burger’ is de letterlijke tekst. Voor een goede persoonlijke benadering is samenwerking tussen overheden belangrijk. De visie van de VNG is hierover heel helder.

Ideale gemeentegrootte voor regeerakkoord

Als ons nieuwe kabinet de werkgroepen brede heroverweging (rapporten 18 en 19) serieus neemt, staan we aan de vooravond van een stevige herstructurering van ons overheidsbestel. Minder ministeries en departementen, afschaffing van

de bestuurslagen waterschappen en provincies. Maar ook een forse reductie van het aantal gemeenten die er taken bij krijgen op het gebied van jeugdzorg, watermanagement, werkgelegenheid en gegevensbeheer. Hoeveel gemeenten Nederland in 2020 nog telt is onzeker, maar het zullen er veel minder zijn dan de huidige 430. Pieter Tops, hoogleraar bestuurskunde Tilburg, pleit in dagblad BN DeStem van 26 juni voor herordening en simplificatie van het openbaar bestuur.

Zaakgericht werken in de hele Europese Unie

Afgelopen mei is door Eurocommissaris Neelie Kroes de Digitale Agenda voor Europa geïntroduceerd. De Digitale Agenda is een van de zeven speerpunten van de Europese 2020 strategie om de crises te overwinnen en Europa klaar te stomen voor de komende 10 jaar. De Digitale Agenda ziet  een belangrijke rol in het gebruik van ICT voor het welslagen van de ambities voor 2020. De Digitale Agenda bepaalt de koers om het maximale sociale en economische potentieel van ICT te benutten.

Het volledige potentieel van ICT kan volgens Kroes worden gemobiliseerd door een goedwerkende cyclus van activiteiten. Attractieve content en diensten moeten beschikbaar komen. Dit stimuleert de behoefte aan hogere bandbreedte. Dat creëert kansen voor ondernemers om te investeren in snellere netwerken.  Deze investeringen zorgen op hun beurt dat nieuwe innovatieve diensten mogelijk zijn. Op deze manier neemt de kwaliteit van digitale diensten steeds verder toe.

Openbaar bestuur fantasie anno 2015

De twintig werkgroepen ‘brede heroverwegingen’ hebben hun bezuinigingsrapporten begin
april aan de Tweede Kamer aangeboden.

In de concept verkiezingsprogramma’s van de grote partijen worden de eerste contouren zichtbaar van een overheid die een houdbaarheidstekort van 29 miljard euro moet wegwerken. De twintig werkgroepen behandelden niet altijd de meest 'sexy' onderwerpen zoals de hypotheekrenteaftrek. Toch waren het twintig belangrijke onderwerpen zoals de rapporten Openbaar bestuur (18) en Bedrijfsvoering (19) die ik heb bestudeerd. Vervolgens heb ik de concept verkiezingsprogramma’s van PvdA, VVD, CDA, SP, Groen Links en D66 doorgespit op die thema’s.

De overheid als robot; geen persoonlijk contact meer nodig

Dit lijkt het schrikbeeld van de overheid als we kijken naar recente publicaties. Met alle macht roepen de overheden dat de dienstverlening gericht moet zijn op mensen.

Onlangs is bijvoorbeeld door BZK de campagne ‘de vijf beloften aan de burger’ geïntroduceerd. Een publieke benchmark op basis van de checklist dienstverlening van BZK. De eerste belofte luidt: ‘onze dienstverlening is mensgericht’. BZK is niet de enige die constateert dat de dienstverlening meer op mensen moet worden gericht. Dit aspect was ook opgevallen in het onderzoek van tv-programma Kassa van de Vara.

Laten we innovatie van de overheid samen vorm geven

23 maart 2010 - Het zijn roerige tijden in overheidsland. Met de val van het kabinet is iedereen benieuwd of er landelijk bakens verzet gaan worden. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen zal in veel plaatsen leiden tot nieuwe colleges van B&W, met nieuwe bestuurlijke prioriteiten, dit alles ook nog eens verzwaard door een gateway review die leidt tot een code rood voor het NUP. Komt de e-overheid hiermee tot stilstand?

Ik hoop het niet en ik denk ook dat we ons dat niet kunnen permitteren. We zien dat steeds meer overheden met elkaar te maken hebben en onderling door informatie worden verbonden. Ze maken steeds meer van elkaars informatie gebruik. Dit heeft grote voordelen, maar legt ook meteen bloot wat er nog niet is. De kunst is hier kansen in te zien om steeds beter op elkaar aan te sluiten.